İrfan Yormaz


EKMEK

ESNAFA ÇAĞRI


 

İnsanımızın belki de en kutsal gördüğü nesne. Hiç birimizin sofralarından eksik etmediği ve milletimizin temel gıda maddesi olarak kabul edilmiş ekmek. Ekmeksiz hemen hemen hiç birimiz sofraya oturmayız ve ekmek yemediğimizde karnımızın doyduğunu hissetmeyiz.

Hatırlayacağınız gibi 2016 yılında bölgemizde ekmeğe zam uygulaması başlamış ve birim fiyatı 1 lira 25 kuruştan satılmaya başlamıştı. Tüketicinin tepkilerine kulak veren kıymetli Kocaeli valisinin girişimleri ile mahkeme ekmek fiyatını 1 liraya indirdiğinde biz bunu günlerce yayınlarımız ve sosyal paylaşım siteleri kanalıyla tüketiciye ulaştırmış, valimizin tutumunu ve mahkeme kararını tüketicinin zaferi olarak kabul etmiştik. Bu esnada bir çok fırıncı esnafı arkadaşımız kendilerine haksızlık ettiğimizi fırıncı esnafının kaderi ile oynadığımızı belirterek bize gönül koymuştu. Esnafın tepkisini anlamsız bulmuş hatta gözlerini para hırsı bürümüş bakın 1 liradan da satılınca ekmekten para kazanıyorsunuz demiştim. Ama aklımın bir kenarında da acaba mı sorusu kalmıştı.

Bunun üzerine Gebze´de birkaç fırıncı esnafını gezdim. Modern tesislerde üretilen ekmeklerin tadına baktım. Ve esnafı dinledim.  Hepimizin kutsalı ekmekle ilgili yaptığım araştırmanın notlarını bu makalemde sizlerle paylaşacağım. Tabi ilk önce kısa bir özet geçeyim. Ekmeğe zam artık kaçınılmaz.

Ekmek bizim milletimiz için o kadar kutsal ki bizim çocukluk yıllarımızda yerde görsek öper alnımıza götürür yüksek bir yere koyardık.

Türkiye´de günde 250 gramlık ekmek baz alındığında ortalama 120 milyon adet ekmek üretiliyor. Ve maalesef bu ekmeğin 5 milyon âdeti israf ediliyor. Yılda 4 milyar adet ekmeği çöpe atıyoruz.

Bu israfın birçok nedeni bulunuyor. Ve önüne geçilmesi için Gıda Tarım ve Hayvancılık bakanlığının önderliğinde esnaf federasyonları ve üniversitelerin iş birliği ile çok ciddi araştırmalar yapılıyor.

Yaşamımızın vazgeçilmezi ekmek 33 kalem hammaddeden üretiliyor. Ekmek üretiminde en önemli kalem buğday.

Ekmek üretiminde kullanılan birinci kalite un ithal. Kazakistan´dan geliyor. Neden sorusuna üreticinin verdiği cevap çok açık. Türkiye´nin de buğdayı var. Ama Kazak buğdayından yapılan un ekmeğimizde olmazsa ekmeği kimse yiyemez. Kalite farkı.

2013 yılı verilerine göre 50 kiloluk bir çuval un 44 TL. Bugün ise aynı un 78 TL.

Ekmekte kullanılan tüm hammaddelere 2013 yılından bu yana % 38 zam gelmiş durumda.

Bugün 250 gram bir ekmeğin fırıncıya maliyeti maliyeti 1.30 TL.

2013 Temmuz ayında yapılan son zamla ekmek 1 lira oldu. O günden bu yana da ekmeğe zam yapılmadı. Halen 250 gram ekmek 1 lira. 

Bu hesaba göre fırıncı esnafı zarar ediyor.

Peki valiliğin girişimleri ile açılan davada ekmek fiyatı nasıl 1 Liraya indi?

Mahkeme kararı incelendiğinde görülüyor ki Kocaeli ilinde 2015 fiyatları baz alınarak yapılan incelemede ekmeğin 1 liradan satılması uygundur.

Sadece 2015 rakamlarına göre ekmekte kullanılan hammaddelere gelen zam oranı % 18.

Türkiye´de 10 milyon aile emekli. Yaklaşık 18 milyon öğrencimiz var. Bunun yanında 5 milyon civarı işsiz. Asgari ücretli sayımız 8 milyon kişi.

Ülkemizde maalesef aylık geliri 1500 lira ve altında olan kişi sayısı  41 milyon

Ve dar gelirli vatandaşımızın en büyük gider kalemi ekmek. Çünkü bu 41 milyon insan karnını çocuklarını doyurmak için ekmek yiyor.

Yapılabilecek bir zam dar gelirli vatandaşımızın geçim standartlarını biraz daha aşağı çekecektir. Öyle ki insanımız 4 ekmek yerine 3 ekmek almaya başlayacak ve gıdasından kesinti yapacaktır.

Yukarıda belirttiğim rakamlardan ötürü de esnafın hali perişan. Esnaf çok ciddi sıkıntılar içinde. Zam kaçınılmaz.

Bu durumda bizim sesimizi duyurduğumuz esnaf odası başkanlarından, federasyon temsilcilerinden ricamız yapılacak zam ile ilgili olarak bir çağrıdır.

Madem ki ekmek olmadan yaşanmıyor. Bu kutsal yiyecek bizlerin hayatının vazgeçilmezi müşteriniz olan milyonlarca insanı düşünün ve zammı erteleyebildiğiniz kadar erteleyin.

Yapabildiğiniz kadar dayanabildiğiniz kadar ekmek zammını durdurun. Bu zam kaçınılmaz biliyorum. Ama siz bu ülkenin lokomotifisiniz, gücünüzün yettiği son ana kadar 41 milyon vatandaş için dayanın.

Yeniden buluşmak dileği ile.

Cebiniz, gönlünüz ve beyniniz hep dolu olsun.